Ekonomik değişimler ve artan yaşam maliyetleri, Türkiye'deki ailelerin harcama alışkanlıklarını doğrudan etkiliyor. TÜİK’in son araştırmasına göre, hane halkı bütçesinden aslan payını alan harcama kalemi "Konut ve Kira" oldu. Geçmiş yıllarda gıda harcamalarıyla yarışan bu kalem, 2024 verilerinde açık ara zirveye yerleşti.
Zirvenin Sahibi: Konut ve Kira Harcamaları
Açıklanan resmi verilere göre, bir hanenin aylık harcamasının en büyük kısmını barınma maliyetleri oluşturuyor. Artan kira bedelleri, yüksek aidatlar, elektrik, doğalgaz ve su gibi enerji giderleri bu kalemi birinci sıraya taşıdı. Özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropollerde konut giderlerinin toplam bütçedeki ağırlığı rekor seviyelere ulaştı.
[TÜİK hane halkı tüketim harcamaları dağılımını gösteren renkli bir pasta grafik görseli]
Harcama Gruplarına Göre Sıralama
TÜİK verilerine göre, hane halkı bütçesindeki harcama dağılımı şu şekilde sıralandı:
-
Konut ve Kira: Bütçedeki en yüksek pay (Lider).
-
Gıda ve Alkolsüz İçecekler: Temel ihtiyaçlar ikinci sırada yer alıyor.
-
Ulaştırma: Akaryakıt ve toplu taşıma maliyetleri üçüncü sırada.
-
Sağlık: Diğer kalemlere oranla daha düşük bir paya sahip.
Yaşam Maliyetindeki Artışın Göstergesi
Ekonomi uzmanları, konut ve kira giderlerinin gıdayı geride bırakarak ilk sıraya yerleşmesini, barınma krizinin en somut göstergesi olarak yorumluyor. Hane halklarının gelirlerinin büyük bir kısmını barınmaya ayırması; eğitim, kültür ve eğlence gibi diğer harcama kalemlerine ayrılan payın azalmasına neden oluyor.