Günümüzde cebimize sığan akıllı telefonlardan devasa veri merkezlerine kadar hayatımızın her alanında olan bilgisayarlar, insanlık tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Peki, bugün "olmazsa olmaz" dediğimiz bu makineler nasıl ortaya çıktı? Bilgisayarı kim, ne zaman icat etti?
Hesaplamanın Kökeni: Bilgisayardan Önce Ne Vardı?
İnsanlık, yerleşik hayata geçiş ve ticaretin başlamasıyla birlikte karmaşık hesaplamalara ihtiyaç duydu. Bu yoldaki ilk adım, yaklaşık 3.000 yıl önce Çinliler tarafından geliştirilen Abaküs oldu. Basit boncuk dizilerinden oluşan bu alet, dijital işlemcilerin atası sayılıyor.
-
yüzyıla gelindiğinde ise mekanik dâhiler sahneye çıktı. 1642'de Blaise Pascal, ondalık sayıları toplayıp çıkarabilen ilk mekanik hesap makinesini geliştirdi. Kısa süre sonra 1672'de Gottfried Wilhelm Leibniz, bu makineyi geliştirerek çarpma, bölme ve karekök işlemlerini de ekledi.
"Bilgisayarın Babası": Charles Babbage
Modern bilgisayar mimarisinin temellerini atan isim İngiliz matematikçi Charles Babbage oldu. 1820'li yıllarda tasarladığı Fark Motoru ve ardından gelen Analitik Motor, bugünkü bilgisayarların sahip olduğu giriş-çıkış üniteleri ve depolama birimlerini içeren ilk taslaklardı. Her ne kadar dönemin teknolojisi bu tasarımı hayata geçirmeye yetmese de Babbage, tarihe "bilgisayarın babası" olarak geçti.
Modern Dönemin Başlangıcı: ENIAC ve Z3
Bilgisayar dünyasında gerçek devrim İkinci Dünya Savaşı sırasında yaşandı.
-
Z3: 1941 yılında Konrad Zuse tarafından geliştirilen dünyanın ilk programlanabilir bilgisayarıdır.
-
ENIAC: 1945'te John Mauchly ve J. Presper Eckert tarafından tamamlanan ENIAC, modern bilgisayarların doğrudan atası kabul edilir. 30 ton ağırlığındaki bu devasa makine, bir insanın 20 saatte yapacağı hesaplamayı sadece 30 saniyede bitirebiliyordu.
Transistörler ve Kişisel Bilgisayar (PC) Devrimi
Vakum tüplerinin yerini transistörlerin alması, bilgisayarların bir oda boyutundan masaüstüne inmesini sağladı.
-
1975: İlk kişisel bilgisayar olan Altair 8800 piyasaya sürüldü.
-
1981: Adam Osborne, 10,7 kg ağırlığındaki ilk taşınabilir bilgisayar Osborne 1'i tanıttı.
1989'da internetin icadı ve işlemci teknolojilerinin mikro boyutlara inmesiyle bilgisayarlar; okullardan hastanelere, otomobillerden kol saatlerimize kadar hayatın her noktasına entegre oldu. Bugün yapay zeka ve kuantum bilgisayarlar ile bu serüven yepyeni bir boyuta taşınmaya devam ediyor.