Grönland, coğrafi olarak Kuzey Amerika kıtasına yakın olsa da siyasi olarak Avrupa ile bağları olan stratejik bir bölgedir. İşte adanın statüsü ve Trump’ın "ilhak" söylemlerinin arkasındaki temel nedenler.
Grönland Kime Ait?
Grönland, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bir bölgedir.
-
İç İşleri: Grönland kendi parlamentosuna ve hükümetine sahiptir; eğitim, sağlık ve doğal kaynaklar gibi konuları kendisi yönetir.
-
Dış İşleri ve Savunma: Bu alanlarda hala Danimarka’ya bağlıdır.
-
Nüfus: Yaklaşık 57 bin kişinin yaşadığı adada halkın çoğunluğunu yerli İnuit halkı oluşturur.
Donald Trump Neden Grönland’ı Satın Almak İstiyor?
Başkan Trump, 2025'te Beyaz Saray'a dönüşüyle birlikte Grönland konusunu "bir emlak meselesinden ziyade bir ulusal güvenlik meselesi" olarak tanımlamaya başladı. İşte Trump’ın adaya ilgi göstermesinin 3 ana sebebi:
1. Stratejik Askeri Konum (Füze Savunması)
Kuzey Kutbu, olası bir nükleer çatışmada Rusya ve ABD arasındaki en kısa rotadır. Grönland'daki Pituffik Uzay Üssü (eski adıyla Thule), ABD'nin balistik füze erken uyarı sisteminin en kritik parçasıdır. Trump, adanın Rus ve Çin gemileriyle çevrili olduğunu iddia ederek tam kontrol istemektedir.
2. Kritik Maden Rezervleri ve Nadir Toprak Elementleri
Grönland; akıllı telefonlardan elektrikli araç bataryalarına kadar yüksek teknoloji için zorunlu olan 17 nadir toprak elementine ev sahipliği yapıyor. Ayrıca adada uranyum, altın, petrol ve doğalgaz yatakları bulunuyor. İklim değişikliği nedeniyle buzların erimesi, bu kaynaklara erişimi teknik olarak kolaylaştırıyor.
3. Arktik Bölgesinde Hakimiyet Yarışı
Rusya ve Çin'in Kuzey Kutbu'ndaki askeri ve ticari varlığını artırması, ABD'yi bölgede daha kalıcı bir güç olmaya itiyor. Trump, adayı sadece bir müttefik toprağı olarak değil, doğrudan ABD toprağı olarak görmeyi hedefliyor.
Son Gelişmeler: Davos 2026 ve "Anlaşma Çerçevesi"
Ocak 2026'da Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nda konuşan Trump, tutumunda bazı değişikliklere gitti:
-
Askeri Güç Kullanmayacak: Adayı almak için askeri güç kullanma ihtimalini dışladı.
-
Gümrük Vergisinden Vazgeçti: Grönland konusundaki direnç nedeniyle Avrupa ülkelerine uygulayacağı %10’luk ek vergiyi kaldırdı.
-
Anlaşma Arayışı: NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile görüşerek Arktik güvenliği üzerine bir "anlaşma çerçevesi" oluşturulduğunu duyurdu.
| Dönem | ABD'nin Grönland Girişimleri | Sonuç |
| 1867 | Alaska'dan sonra satın alma teklifi | Başarısız |
| 1946 | 100 milyon dolarlık teklif | Danimarka reddetti |
| 2019 | Trump'ın ilk satın alma fikri | "Satılık değil" yanıtı geldi |
| 2025-26 | Özel elçi ataması ve Davos görüşmeleri | Süreç devam ediyor |
Grönland Başbakanı Nielsen'in Mesajı: "Grönland satılık değildir. Grönland, Grönlandlılara aittir ve toprak bütünlüğümüze saygı duyulmalıdır."