Türkiye’nin İlçeleri Yeniden Gündemde: Sonradan İl Olan 14 İlçe ve İl Olmaya En Yakın 24 Dev İlçe Açıklandı

Türkiye’nin idari yapısında geçmişte ilçe statüsünde bulunurken daha sonra il olan bölgeler yeniden gündeme geldi. Nüfus artışı, ekonomik gelişmişlik ve stratejik konum gibi kriterlerle il statüsüne yükselen 14 ilçe dikkat çekerken, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre il olmaya en yakın 24 büyük ilçe de merak konusu oldu.

Türkiye’nin idari haritası, Cumhuriyet tarihinden bu yana değişen ihtiyaçlar doğrultusunda şekillenmeye devam ediyor. Geçmişte bağlı oldukları illerin bir ilçesi olan birçok yerleşim merkezi, zamanla büyüyen nüfusu, gelişen ekonomisi ve artan bölgesel önemi sayesinde il statüsüne kavuştu.

Son yıllarda “yeni il olacak ilçeler” tartışmaları yeniden gündeme gelirken, gözler TÜİK’in belirlediği kriterleri karşılayan ilçelere çevrildi. Bir ilçenin il olabilmesi için en az 100 bin nüfusa sahip olması ve bağlı bulunduğu il merkezine en az 30 kilometre uzaklıkta bulunması gerekiyor.

Sonradan İl Olan 14 İlçe

1989 ile 1999 yılları arasında gerçekleştirilen idari düzenlemeler kapsamında 14 ilçe il statüsü kazandı. Türkiye’nin sonradan il olan ilçeleri şöyle sıralanıyor:

1989 yılında il olan ilçeler

• Aksaray (Niğde’den ayrıldı)
• Bayburt (Gümüşhane’den ayrıldı)
• Karaman (Konya’dan ayrıldı)
• Kırıkkale (Ankara’dan ayrıldı)

1990 yılında il olan ilçeler

• Batman (Siirt’ten ayrıldı)
• Şırnak (Siirt’ten ayrıldı)

1991 yılında il olan ilçe

• Bartın (Zonguldak’tan ayrıldı)

1992 yılında il olan ilçeler

• Ardahan (Kars’tan ayrıldı)
• Iğdır (Kars’tan ayrıldı)
• Karabük (Zonguldak’tan ayrıldı)
• Kilis (Gaziantep’ten ayrıldı)
• Osmaniye (Adana’dan ayrıldı)
• Yalova (İstanbul’a bağlı ilçe statüsünden sonra il oldu)

1999 yılında il olan ilçe

• Düzce (Bolu’dan ayrıldı)

Özellikle Düzce’nin il statüsü kazanması, 1999 depremlerinin ardından bölgesel kalkınmayı hızlandırmak amacıyla alınan kararlar arasında yer aldı.

İl Olmaya En Yakın 24 İlçe Açıklandı

TÜİK verilerine göre nüfus ve mesafe şartlarını karşılayan ilçeler arasında birçok büyük yerleşim merkezi bulunuyor. İşte il olmaya en yakın 24 ilçe ve nüfusları:

1. Alanya (Antalya) – 359.891
2. Tarsus (Mersin) – 353.469
3. İnegöl (Bursa) – 299.203
4. Çorlu (Tekirdağ) – 294.000
5. Siverek (Şanlıurfa) – 271.832
6. Manavgat (Antalya) – 258.367
7. İskenderun (Hatay) – 227.498
8. Fethiye (Muğla) – 177.569
9. Ereğli (Zonguldak) – 175.294
10. Edremit (Balıkesir) – 171.700
11. Erciş (Van) – 171.000
12. Bandırma (Balıkesir) – 166.836
13. Nazilli (Aydın) – 162.000
14. Cizre (Şırnak) – 161.135
15. Lüleburgaz (Kırklareli) – 155.670
16. Ereğli (Konya) – 153.849
17. Ergani (Diyarbakır) – 137.492
18. Ünye (Ordu) – 132.915
19. Kozan (Adana) – 132.642
20. Kahta (Adıyaman) – 132.303
21. Polatlı (Ankara) – 128.895
22. Elbistan (Kahramanmaraş) – 127.755
23. Midyat (Mardin) – 122.308
24. Yüksekova (Hakkari) – 121.969

Alanya, Tarsus ve İnegöl Dikkat Çekiyor

Listenin üst sıralarında yer alan Alanya, Tarsus ve İnegöl; nüfus, ekonomik büyüklük ve ticari kapasite açısından birçok mevcut ili geride bırakıyor. Uzmanlar, gelecekte yapılabilecek idari düzenlemelerde bu ilçelerin öncelikli adaylar arasında değerlendirilebileceğini belirtiyor.

Yeni il düzenlemelerine ilişkin resmi bir çalışma bulunmasa da, nüfus ve gelişmişlik kriterlerini karşılayan ilçeler kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Önümüzdeki dönemde Meclis gündemine gelebilecek olası düzenlemeler, Türkiye’nin idari haritasında yeni değişikliklerin kapısını aralayabilir.