Fatih Sultan Mehmed’in Balkanlar’daki en stratejik hamlelerinden biri olan Bosna'nın Fethi, Osmanlı tarihinin hem askeri hem de sosyokültürel açıdan en önemli dönüm noktalarından biridir. 1463-1464 yıllarında gerçekleşen bu tarihi harekat, sadece bir toprak kazanımı değil, Bosna halkının topluca İslamiyet'e geçiş süreciyle bölgenin çehresini sonsuza dek değiştirmiştir.
-
Veli Mahmud Paşa (Sadrazam): Stratejik hamleleri ve kuşatma yeteneğiyle ön plana çıkmıştır.
-
Turhanoğlu Ömer Bey: Nehirleri yüzerek geçerek kralı takibinde büyük cesaret göstermiştir.
-
Mihaloğlu Ali ve İskender Beyler: Akıncı birlikleriyle düşman lojistiğini çökertmişlerdir.
Bosna Seferi'nin Nedenleri ve Başlangıcı
Fethin arkasında hem siyasi hem de ekonomik gerekçeler bulunuyordu:
-
Haraç Meselesi: Bosna Kralı Stjepan Tomašević’in Osmanlı’ya ödemesi gereken vergileri kesmesi ve elçilere hakaretvari bir tavır takınması.
-
Haçlı İttifakı: Bosna Krallığı’nın Papalık, Macaristan ve Venedik ile Osmanlı karşıtı bir ittifak kurma çabaları.
-
Stratejik Konum: Balkanlar'da tam hakimiyet sağlamak ve Avrupa içlerine giden yolu açmak.
Fethin Aşamaları ve İki Büyük Sefer
I. Bosna Seferi (1463): Krallığın Sonu
Osmanlı ordusu 1463 baharında Üsküp üzerinden Bosna'ya girdi. Fatih'in hızı karşısında şaşıran Kral Stjepan, önce Bobovac kalesine, ardından Jajce'ye kaçtı. Ancak Osmanlı birlikleri kaleleri birer birer düşürdü. Sonunda Kral Stjepan Tomašević yakalanarak idam edildi ve Bosna Krallığı resmen sona erdi.
II. Bosna Seferi (1464): Macar Karşı Taarruzu
Osmanlıların çekilmesini fırsat bilen Macar Kralı Matyas Corvinus, Jajce'yi geri aldı. Bunun üzerine Fatih Sultan Mehmed 1464'te ikinci kez Bosna üzerine yürüdü. Özellikle Zvornik Kalesi kuşatması, Mahmut Paşa’nın askeri dehasıyla Macarların ağır bozguna uğratılmasıyla sonuçlandı.
Fethin Kalıcı Sonuçları: Boşnakların İslamiyet’i Kabulü
Bosna’nın fethinden sonra bölgede yaşayan ve Katolik baskısı altındaki Bogomil mezhebine mensup yerli halk, Osmanlı’nın hoşgörülü yönetimi ve inanç benzerliği sayesinde kitleler halinde İslamiyet’i seçmiştir.
-
415 Yıllık Hakimiyet: Bosna, 1878’e kadar Türk idaresinde kalmış, Balkanlar’da Osmanlı kültürünün merkezi olmuştur.
-
Potur Oğulları: Osmanlı ordusuna ve devlet kademelerine bizzat "Potur Oğulları" denilen Boşnak gençler alınarak devlet yönetiminde söz sahibi yapılmıştır.
| Soru | Cevap |
| Bosna kaç yılında fethedildi? | 1463 yılında (Tam hakimiyet 1464). |
| Bosna'yı hangi padişah fethetti? | Fatih Sultan Mehmed. |
| Bosna'nın son kralı kimdir? | Stjepan Tomašević. |
| Fetihten sonra Bosna hangi statüde yönetildi? | Önce Rumeli Eyaleti'ne bağlı kaldı, sonra Bosna Eyaleti oldu. |