Kütle ölçü birimi olan gram, metrik sistemin temel taşlarından biridir. Uluslararası bir standart olan bu birim, bilimsel çalışmalardan market raflarına kadar her yerde karşımıza çıkar. Ancak iş yazıya dökmeye geldiğinde, Türk Dil Kurumu (TDK) ve uluslararası ölçü birimleri sisteminin (SI) belirlediği kurallar net bir cevap sunmaktadır.
Gramın Kısaltması Nedir? "g" mi, "gr" mi?
Dünya genelinde ve bilimsel standartlarda gramın sembolü sadece "g" harfidir. Türkiye'de günlük kullanımda, özellikle paketli gıdaların üzerinde "gr" kısaltmasına sıkça rastlansa da bu kullanım teknik olarak doğru değildir.
-
Doğru Yazılış: g
-
Hatalı Yazılış: gr
Önemli Not: TDK ve uluslararası standartlar, gramın kısaltması olarak sadece "g" harfinin kullanılmasını kabul eder. "gr" kısaltması genellikle İngiliz ölçü birimi olan "grain" (tahıl) ile karıştırılma riski taşıdığı için standart dışıdır.
Gramın Kısaltmasının Sonuna Nokta Konur mu?
En çok yapılan hatalardan biri, kısaltmaların sonuna nokta koyma alışkanlığıdır. Ancak ölçü birimleri birer kısaltma değil, sembol olarak kabul edilir.
-
TDK Kuralı: Ölçü birimlerinin (metre, litre, gram vb.) kısaltmalarından sonra nokta konulmaz.
-
Örnek: "500 g.", "100 g." gibi kullanımlar yanlıştır. Doğrusu "500 g" veya "100 g" şeklindedir.
Gram Kısaltmasına Gelen Ekler Nasıl Yazılır?
Gram kısaltmasına bir ek getirileceği zaman, ek kesme işaretiyle ayrılır. Ek getirilirken kısaltmanın okunuşu değil, kelimenin uzun okunuşu esas alınır.
| Örnek Kelime | Doğru Yazılış | Yanlış Yazılış |
| Gramı | g'ı | g'yi (ge-yi gibi okunmaz) |
| Gramdan | g'dan | g'den |
| Gramın | g'ın | g'nin |
Kütle Ölçü Birimleri Arasındaki Dönüşümler
Gram, hassas ölçümler için kullanılan bir birimdir. Diğer kütle birimleri ile ilişkisi şu şekildedir:
-
1 Kilogram (kg): 1000 Gram (g)
-
1 Gram (g): 1000 Miligram (mg)
-
1 Ton (t): 1.000.000 Gram (g)
Gram Hangi Alanlarda Kullanılır?
Hassas tartım gerektiren her yerde gram birimi ön plandadır:
-
Altın ve Mücevher: Yatırım araçlarında gram altın en yaygın kullanılan terimdir.
-
Mutfak ve Gastronomi: Yemek tariflerinde baharat ve un gibi malzemeler gramajla belirtilir.
-
İlaç ve Kimya: Laboratuvarlarda miligram ve gram seviyesinde ölçümler hayatidir.
-
Kozmetik: Krem ve parfümlerin içerikleri gramaj üzerinden hesaplanır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Gram kısaltması neden "gr" olarak kullanılıyor?
Dilimize yerleşmiş bir yanlış alışkanlıktır. Ancak resmi belgelerde, sınavlarda ve bilimsel yayınlarda sadece "g" kullanımı doğru kabul edilir.
Miligramın kısaltması nedir?
Miligramın kısaltması "mg" şeklindedir ve yine sonuna nokta konulmaz.