Osmanlı tarihinin ilk yeniçeri isyanı olarak bilinen Buçuktepe Vakası'nın kilit isimlerinden biri olan Kurtçu Doğan, özellikle Fatih Sultan Mehmed dönemindeki faaliyetleriyle tanınmaktadır. Yeniçeri Ağası olarak görev yaptığı dönemde padişaha karşı sergilediği tutum ve sonrasında yaşadıkları, tarih meraklıları tarafından ilgiyle takip edilmektedir.
Osmanlı tarihini konu alan dizi ve filmlerin popülerleşmesiyle birlikte, tarihin tozlu sayfalarında kalmış karakterler yeniden gündeme gelmeye başladı. Bu isimlerden en dikkat çekeni ise, Fatih Sultan Mehmed'e kafa tutan Yeniçeri Ağası Kurtçu Doğan'dır.
Kurtçu Doğan Kimdir?
Kurtçu Doğan, 1444 yılındaki Varna Savaşı'nın ardından Yeniçeri Ocağı Ağalığı görevine getirilmiştir. Çandarlı Halil Paşa'nın yakın adamı olarak bilinen Doğan; II. Murad dönemi, Fatih Sultan Mehmed'in ilk saltanatı ve ardından tahtın tekrar babasına bırakıldığı süreçlerde bu kritik görevi sürdürmüştür.
Fatih Sultan Mehmed ile Karşı Karşıya Gelmesi
Kurtçu Doğan’ın tarihteki en bilinen eylemi, Osmanlı tarihindeki ilk yeniçeri ayaklanması sayılan Buçuktepe İsyanı'ndaki (1446) rolüdür.
1451 yılında Fatih Sultan Mehmed'in ikinci kez tahta çıkışından sonra gerçekleştirilen Karaman seferi dönüşünde, yeniçeriler Bursa'da "sefer bahşişi" talebiyle tekrar kazan kaldırmıştır. İlk saltanatında yaşanan isyanı unutmayan genç padişah, bu kez stratejik bir yol izlemiş; önce bahşişleri dağıtarak ortamı sakinleştirmiş, ardından da asıl sorumluları cezalandırmıştır.
Kurtçu Doğan Nasıl Öldü?
Kurtçu Doğan’ın ölümü hakkında tarihi kaynaklarda kesin ve dramatik bir son bilgisi yer almamaktadır. Ancak Bursa'daki son isyanın ardından Fatih Sultan Mehmed tarafından ağır bir şekilde cezalandırıldığı bilinmektedir:
- Falaka Cezası: Padişah, isyanın elebaşı olarak gördüğü Kurtçu Doğan’ı önce falakaya yatırtmıştır.
- Görevden Alınma ve Sürgün: Falaka cezasının ardından Yeniçeri Ağalığı görevinden el çektirilmiş ve yerine Mustafa Bey getirilmiştir.
- Sessiz Bir Yaşam: Görevden alındıktan sonra gözlerden uzak bir yaşam sürmeye zorlanan Kurtçu Doğan'ın, tam olarak nerede ve hangi tarihte öldüğüne dair resmi kayıtlarda net bir bilgi bulunmamaktadır.
Yeniçeri Ocağı ve Önemi
Kurtçu Doğan’ın başında bulunduğu Yeniçeri Ocağı, I. Murad döneminde (1361) kurulmuş ve Avrupa'nın ilk daimi ordusu olma özelliğini taşımıştır. Padişahın "kulu" sayılan bu askerler, Osmanlı'nın en önemli askeri gücünü oluştururken, zaman zaman gerçekleştirdikleri isyanlarla siyasi dengeleri de sarsmışlardır.