Vali ve Kaymakamı Kim Seçer? Atama Süreci Nasıl İşler?
Türkiye'nin idari yapısında önemli bir yere sahip olan valilik ve kaymakamlık makamları, seçimle değil atama usulüyle belirlenir. Ancak vali ve kaymakamların atanma prosedürleri birbirinden farklılık göstermektedir. İşte adım adım mülki idare amiri olma süreci:
Vali Nasıl Seçilir ve Kim Atar?
Valiler, doğrudan Cumhurbaşkanı kararıyla atanan üst düzey kamu görevlileridir. Süreç şu şekilde işler:
-
Öneri: İçişleri Bakanlığı, vali adayı olarak belirlenen isimleri Cumhurbaşkanlığı makamına sunar.
-
Karar: Cumhurbaşkanı, sunulan ismi uygun bulduğu takdirde atama kararnamesini imzalar.
-
Resmiyet: Atama kararı Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girer ve vali görevine başlar.
Vali olabilmek için devlet memuru olma şartlarını taşımak ve genellikle mülki idare amirliği sınıfında (kaymakamlık, vali yardımcılığı gibi) tecrübe sahibi olmak esas alınsa da, Cumhurbaşkanlığı sisteminde farklı bürokratik kademelerden de atama yapılabilmektedir.
Kaymakam Nasıl Seçilir ve Şartları Nelerdir?
Kaymakamlık süreci, valilik atamasına göre daha uzun ve sınav odaklı bir yoldur. Kaymakam adayı olmak isteyen kişilerin şu aşamalardan geçmesi gerekir:
-
Eğitim Şartı: Üniversitelerin Hukuk, Siyasal Bilgiler, İktisat, İşletme veya İktisadi ve İdari Bilimler fakültelerinden mezun olmak gerekir.
-
Sınav Aşaması: Adaylar önce ÖSYM tarafından düzenlenen Kaymakamlık Adaylığı Giriş Sınavı'na girmeli ve belirlenen baraj puanı aşmalıdır.
-
Mülakat: Yazılı sınavda başarılı olan adaylar, İçişleri Bakanlığı tarafından oluşturulan komisyonca sözlü mülakata alınır.
-
Adaylık ve Eğitim: Mülakatı geçenler "Kaymakam Adayı" olarak atanır. 3 yıl süren bu süreçte yurt dışı stajı, dil eğitimi ve refakat stajı gibi aşamaları tamamlayanlar, asıl kaymakam olarak atanmaya hak kazanırlar.
Vali ve Kaymakam Arasındaki Fark Nedir?
Vali, ilde devletin ve Cumhurbaşkanı’nın temsilcisidir; yetkileri daha geniştir. Kaymakam ise ilçede hükümetin temsilcisidir ve idari olarak valiye bağlı çalışır. Özetle; vali ili, kaymakam ilçeyi yönetir.