EKONOMİ

YIPRANMA PAYI İLE 5 YIL ERKEN EMEKLİLİK

Ağır ve tehlikeli iş kollarında çalışan milyonlarca kişi için "Fiili Hizmet Süresi Zammı" (yıpranma payı), emeklilik yaşını öne çeken en kritik düzenlemelerden biri. 2026 yılı itibarıyla bu sistemde yapılan güncellemeler, hangi mesleklerin kapsamda kalacağını ve kimlerin 5 yıla kadar daha erken emekli olabileceğini netleştirdi.İşte 2026 düzenlemesi sonrası yıpranma payı rehberi:

Yıpranma payı, çalışılan her yıl için prim gün sayısına ekleme yapılması ve bu eklenen sürenin belirli bir kısmının emeklilik yaşından düşülmesidir. 2026 yılındaki güncellemelerle birlikte, suistimalleri önlemek amacıyla meslek kodu bazlı denetimler artırılmış, fiilen riskli işte çalışmayanların (örneğin madendeki ofis çalışanı) bu haktan yararlanması kısıtlanmıştır.

KİMLER, KAÇ GÜN EK PRİM KAZANIYOR?

Mesleğin zorluk derecesine göre her 360 günlük çalışma karşılığında kazanılan ek prim günleri şu şekildedir:

Meslek Grubu Yıllık İlave Prim Günü
Yeraltı Maden İşçileri 180 Gün
Asker, Polis, MİT ve Sahil Güvenlik 90 Gün
Cezaevi İnfaz Koruma Memurları 90 Gün
Gazeteciler (Basın Kartı Sahipleri) 90 Gün
Sağlık Çalışanları (Doktor, Hemşire vb.) 60 Gün
İtfaiyeciler 60 Gün
Demir-Çelik ve Alüminyum Fabrikası İşçileri 60 - 90 Gün
Cam ve Çimento Fabrikası Çalışanları 60 - 90 Gün

2026 DÜZENLEMESİNDEKİ KRİTİK DEĞİŞİKLİKLER

  1. Fiili Çalışma Şartı: Yeni düzenleme ile sadece "o sektörde" olmak yetmiyor; işçinin tehlikeli işi fiilen yapması gerekiyor. Örneğin; bir maden ocağında çalışan sekreter veya bekçi artık "madenci" kategorisinde yıpranma payı alamayacak.

  2. Meslek Kodu Denetimi: SGK, beyan edilen meslek kodlarını sistem üzerinden otomatik denetlemeye başladı. Riskli sınıfta olmayan (muhasebeci, balık toptancısı vb.) kodlarla yıpranma bildirimi yapılması engelleniyor.

  3. Yaş Haddinden İndirim: Kazanılan yıpranma süresinin (toplamda 5 yılı, bazı ağır işlerde 8 yılı geçmemek kaydıyla) yarısı emeklilik yaşından düşülür. Bu da çalışanlara standart emeklilik yaşından 5 yıl önce emekli olma kapısını açar.

NASIL SORGULANIR?

Emekliliğinize ne kadar süre eklendiğini ve yıpranma payı durumunuzu e-Devlet üzerinden "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" alanına girerek, hizmet dökümünüzdeki "H" (Hizmet) veya "F" (Fiili Hizmet) kodlarını takip ederek öğrenebilirsiniz.