Hava yollarının iltihaplanması sonucu ortaya çıkan bronşit, hem yetişkinlerde hem de çocuklarda yaşam kalitesini ciddi oranda düşüren bir solunum yolu hastalığıdır. Zamanında müdahale edilmediğinde akciğer hasarına ve zatürreye zemin hazırlayabilen bu hastalık, doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol altına alınabilir.

Bronşit Nedir?

Bronşit, akciğerlere hava taşıyan bronş tüplerinin enfeksiyon veya tahriş nedeniyle iltihaplanıp şişmesidir. Bu iltihaplanma sonucu hava yolları daralır ve yoğun mukus (balgam) üretimi başlar.

Shutterstock

Keşfet

Bronşit Türleri

Hastalık, seyrine göre üç ana gruba ayrılır:

1. Akut Bronşit: Genellikle soğuk algınlığı veya grip sonrası aniden gelişir. 1-3 hafta içinde iyileşir.

2. Kronik Bronşit: Sigara kullanımı nedeniyle gelişen, en az iki yıl üst üste devam eden inatçı tablo. KOAH'ın bir parçasıdır.

3. Alerjik Bronşit: Polen, toz veya evcil hayvan tüyü gibi alerjenlere karşı akciğerlerin gösterdiği aşırı hassasiyettir.

Bronşit Belirtileri Nelerdir?

Bronşitin en karakteristik işareti inatçı öksürüktür. Ancak hastalığın türüne ve hastanın yaşına göre farklı semptomlar eklenebilir:

• Yaygın Belirtiler: Sarı, gri veya yeşil renkte yapışkan balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve hırıltılı solunum.

• Sistemik Belirtiler: Hafif ateş, halsizlik, baş ağrısı ve iştahsızlık.

• Bebeklerde ve Çocuklarda: Hızlı nefes alıp verme, beslenme sırasında çabuk yorulma, göğüs kafesinin nefes alırken içeri çekilmesi ve kusma.

Zatürre ve Bronşit Arasındaki Fark

Halk arasında sıkça karıştırılan bu iki hastalık arasında temel farklar bulunur:

• Konum: Bronşit hava borularını, zatürre ise akciğerin derinindeki hava keseciklerini (alveolleri) etkiler.

• Ateş: Bronşitte ateş hafifken, zatürre bronşit belirtileri arasında 39-40 dereceye varan yüksek ateş ve titreme yer alır.

• Ağrı: Zatürrede nefes alırken batan keskin bir göğüs ağrısı daha belirgindir.

Bronşite Ne İyi Gelir?

Bronşit tedavisinde tıbbi desteğin yanı sıra evde uygulanabilecek yöntemler iyileşme sürecini hızlandırır:

Doğal ve Destekleyici Çözümler

• Bol Sıvı Tüketimi: Balgamın yumuşamasına ve daha rahat atılmasına yardımcı olur.

• Bitki Çayları: Ballı zencefil, zerdeçal, ıhlamur ve nane çayları boğazı rahatlatır.

• Nemli Hava: Buhar inhalasyonu yapmak veya odayı nemlendirmek solunumu kolaylaştırır.

• Tuzlu Su Gargarası: Boğazdaki tahrişi ve iltihabı azaltır.

Tıbbi Tedavi

• İlaçlar: Bronşları açan "bronkodilatörler", balgam sökücüler ve doktor uygun gördüğünde antiviral ilaçlar kullanılır.

• Antibiyotikler: Akut bronşit genelde virüs kaynaklı olduğu için antibiyotik her vakada gerekmez; ancak bakteriyel enfeksiyon şüphesi varsa doktor kontrolünde başlanır.

Bronşit Ne Zaman Tehlikeli Olur?

Aşağıdaki durumlar "tehlike sinyali" olarak kabul edilmeli ve vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalıdır:

• Düşürülemeyen yüksek ateş.

• Öksürükle birlikte kan gelmesi.

• Dudaklarda veya tırnaklarda morarma.

• 3 haftadan uzun süren öksürük nöbetleri.

• Bebeklerde beslenmeyi tamamen reddetme ve aşırı halsizlik.