Bağırsak ameliyatları sonrasında karın duvarında oluşturulan yapay açıklık olan stoma, bazen beklenmedik komplikasyonlarla karşılaşabilir. Bunlardan en yaygın olanı ise Prolapsuslu Stoma, yani stomanın normalden daha fazla dışarı sarkmasıdır.
Stoma Nedir?
Stoma, cerrahi bir işlemle (kolostomi veya ileostomi) bağırsağın bir kısmının karın derisine ağızlaştırılmasıdır. Bu açıklık, dışkının vücuttan atılmasını ve bir torbada birikmesini sağlar.
Prolapsuslu Stoma (Sarkma) Nedir?
Stoma prolapsusu, bağırsağın bir bölümünün bu cerrahi açıklıktan dışarı doğru kayması durumudur. Bu durumda stoma, ilk oluşturulduğu zamankinden çok daha uzun bir görüntüye sahip olur. Sarkma miktarı 2 santimetreden 10 santimetreye kadar ulaşabilir.
Stoma Neden Sarkar?
Karın bölgesindeki basıncı artıran her türlü durum stomanın sarkmasına zemin hazırlayabilir. Başlıca nedenler şunlardır:
-
Aşırı Basınç: Şiddetli öksürme, hapşırma veya ağır kaldırma.
-
Bağırsak Sorunları: Sürekli kabızlık ve dışkılama sırasında aşırı ıkınma.
-
Zayıf Kas Yapısı: Karın duvarı kaslarının güçsüz olması.
-
Kilo Değişimi: Ameliyat sonrası hızlı kilo alımı veya obezite.
Belirtileri Nelerdir?
-
Stomanın normalden daha uzun görünmesi.
-
Bölgede şişlik ve rahatsızlık hissi.
-
Cilt tahrişi ve ağrı.
-
Ostomi torbasının cilde tam yapışmaması ve sızıntılar.
Tedavi ve Yönetim Yöntemleri
Stoma sarkması genellikle acil bir cerrahi müdahale gerektirmez. Çoğu durumda şu yöntemler izlenir:
-
Geri İtme: Uzman bir sağlık personeli, bağırsağı nazikçe bastırarak tekrar karın içine itebilir.
-
Soğuk Kompres ve Şeker: Şişliği azaltmak için bölgeye soğuk uygulama yapılabilir veya dokudaki ödemi çekmesi için sofra şekeri dökülebilir (doktor kontrolünde).
-
Pozisyon: Sırt üstü yatarak karın kaslarını gevşetmek, bağırsağın kendiliğinden içeri kaymasına yardımcı olabilir.
-
Cerrahi Müdahale: Eğer sarkma bağırsak tıkanıklığına, kan akışının kesilmesine (boğulma) veya nekroza neden oluyorsa cerrahi işlemle düzeltilir.
Ne Zaman Acil Servise Gidilmeli?
Aşağıdaki belirtiler ciddi komplikasyonların habercisidir:
-
Stomanın renginin mor veya siyaha dönmesi (kan akışının kesildiğini gösterir).
-
Şiddetli karın ağrısı, mide bulantısı ve kusma.
-
Stomadan aktif kanama gelmesi.
-
Dışkı çıkışının tamamen durması (bağırsak tıkanıklığı).
-
Not: Stomanızda herhangi bir değişiklik fark ettiğinizde mutlaka ostomi hemşireniz veya cerrahınızla iletişime geçin.