Günlük yaşamı kabusa çeviren, kişinin kendisinin veya çevresinin döndüğünü hissetmesine neden olan vertigo, bir hastalıktan ziyade farklı sağlık sorunlarının bir işaretidir. "Dünya başıma yıkılıyor" ya da "atlıkarıncadaymışım gibi hissediyorum" diyenlerin ortak sorunu olan vertigo, doğru teşhis ve tedaviyle kontrol altına alınabilir.
Vertigo Niye Olur?
Vücudun denge sistemindeki bir aksaklık vertigoyu tetikler. En yaygın nedenler şunlardır:
-
Kulak Kristallerinin Oynaması (BPPV): İç kulaktaki kalsiyum kristallerinin yer değiştirmesiyle oluşan en yaygın türdür.
-
Meniere Hastalığı: İç kulaktaki sıvı basıncının artmasıyla oluşur; çınlama ve işitme kaybı eşlik eder.
-
Vestibüler Nörinit: Denge sinirinin iltihaplanması sonucu şiddetli ataklar görülür.
-
Santral Nedenler: Migren, beyin damar tıkanıklıkları veya MS gibi nörolojik durumlar beyinden kaynaklı vertigoya yol açabilir.
-
Diğer Faktörler: Yoğun stres, uykusuzluk, ani kan basıncı değişiklikleri ve boyun düzleşmesi de vertigoyu tetikleyen unsurlar arasındadır.
Vertigo Belirtileri Nelerdir?
Bir vertigo atağı birkaç saniye sürebileceği gibi günlerce de devam edebilir. Temel belirtiler şunlardır:
-
Sizin veya odanın döndüğü hissi,
-
Mide bulantısı ve kusma,
-
Denge kaybı ve yürüme zorluğu,
-
Gözleri bir noktaya odaklamada güçlük,
-
Kulaklarda çınlama (tinnitus) veya dolgunluk hissi.
Vertigo Nasıl Geçer?
Vertigo tedavisi, altta yatan nedene göre planlanır. İşte en sık kullanılan yöntemler:
-
Manevra Tedavisi: Özellikle kulak kristalleri oynamasında doktor tarafından uygulanan Epley manevrası gibi tekniklerle kristaller yerine oturtulur.
-
İlaç Tedavisi: Akut ataklar sırasında bulantı giderici ve denge sistemini yatıştırıcı ilaçlar kullanılır.
-
Diyet ve Yaşam Tarzı: Tuz, kafein ve alkol tüketimini azaltmak (özellikle Meniere hastaları için) atak sıklığını düşürebilir.
-
Egzersizler: Brandt-Daroff gibi evde uygulanabilen denge egzersizleri, beynin denge sistemini yeniden eğitmesine yardımcı olur.
Uzman Önerisi: Atak anında ani hareketlerden kaçının, loş ve sessiz bir odada uzanın. Eğer baş dönmesine çift görme, konuşma bozukluğu veya kol/bacaklarda güçsüzlük eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden acil servise başvurun.