Günlük hayatın en temel araçlarından biri olan, okullardan ofislere kadar her yerde karşımıza çıkan kurşun kalemler hakkında doğru bilinen pek çok yanlış bulunuyor. İsmi "kurşun" olsa da, bu kalemlerin içinde aslında tek bir gram bile kurşun madeni yer almıyor. Peki, bu vazgeçilmez gereç nasıl ortaya çıktı?
Kurşun Kalemin İçinde Ne Var?
Kurşun kalemlerin merkezinde grafit karbonu bulunur. Dış kısmı ise genellikle yumuşak tahtadan (genellikle ardıç veya sedir) üretilir. İsminin "kurşun" kalması, 1500'lü yıllarda grafit ilk bulunduğunda insanların bu maddeyi bir tür kurşun madeni sanmasından kaynaklanmaktadır.
Tarihsel Gelişim: İngiltere’den İtalya’ya
Kurşun kalemin yolculuğu 16. yüzyılın başlarında İngiltere’de başladı:
-
1500’lü Yıllar: İngiltere’nin Gri Knotts bölgesinde devasa grafit yatakları bulundu. Bölge halkı, bu maddeyi koyunlarını işaretlemek için kullanmaya başladı.
-
1575: Conrad Gesner, bu maddenin kurşun olmadığını, doğal bir karbon olan grafit olduğunu bilimsel olarak ispatladı.
-
1790’lar: Modern kurşun kalemin temelleri atıldı.
Kurşun Kalemi Kim İcat Etti?
Kurşun kalemi bugünkü seri üretim ve teknik formuna kavuşturan iki önemli isim öne çıkmaktadır: Josef Hardtmuth ve Nicholas J. Conte.
1790 yılında Avusturyalı Josef Hardtmuth, grafit tozunu kil ile karıştırarak farklı sertlik derecelerine sahip kalem uçları üretmeyi başardı. 1792 yılında Viyana’da bugün hâlâ dünyaca ünlü olan KOH-I-NOOR Hardtmuth firmasını kurdu. Aynı dönemde Fransız Nicholas J. Conte de benzer bir yöntemle grafiti kil ile fırınlayarak tahta çubukların içine yerleştirdi.
Kurşun Kalem Yapımında Kullanılan Malzemeler
Zamanla gelişen teknolojiyle birlikte bir kurşun kalemin üretiminde şu maddeler kullanılır:
-
Grafit ve Kil: Yazmayı sağlayan ana uç karışımı.
-
Ahşap: Ucu koruyan dış gövde.
-
Balmumu ve Su: Karışımın akışkanlığı ve formu için.
-
Tutkal ve Zamk: Parçaları bir arada tutmak için.
17 Farklı Sertlik Derecesi
Josef Hardtmuth’un torunu Friedrich, dedesinden devraldığı çalışmaları ileriye taşıyarak 1889 yılında 17 farklı sertlik derecesine sahip kurşun kalemleri piyasaya sürdü. Bugün kullandığımız "H" (Hard/Sert) ve "B" (Black/Yumuşak) derecelendirme sistemi bu çalışmaların bir ürünüdür.





