Osmanlı İmparatorluğu'nda modern askeri yapılanmanın en önemli adımlarından biri olan Redif Birlikleri, dönemin Osmanlı Padişahı Sultan II. Mahmud zamanında kurulmuştur.
Yeniçeri Ocağı’nın 1826 yılında kaldırılmasının (Vaka-yı Hayriyye) ardından oluşturulan Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye adlı yeni orduya destek sağlamak ve iç güvenliği tesis etmek amacıyla hayata geçirilen bu sistem, Osmanlı askeri teşkilatlanmasında "yedek ordu" (ihtiyat kuvveti) modelinin temelini oluşturmuştur.
Redif Teşkilatı Ne Zaman ve Nasıl Kuruldu?
Redif askeri teşkilatı, 8 Temmuz 1834 tarihinde çıkarılan Redif Kanunnâmesi ile resmen kuruldu. Kanunnamenin uygulanması ve organizasyonu dönemin Seraskeri Koca Hüsrev Paşa'ya havale edildi.
Sözlük anlamı "arkadan gelen, birinin ardından giden" olan redif kelimesi; askeri terim olarak muvazzaf (fiili) ordunun yedeği anlamına gelmektedir.
Redif Birliklerinin Temel Özellikleri ve Şartları:
-
Sivil-Asker Dengesi: Erlerin halkı uzun süre mecburi hizmette tutmadan, kendi bölgelerinde eğitilmeleri hedeflendi.
-
Yaş Sınırı ve Seçim: Redif askeri adayları 23-32 yaş arasındaki kişilerden kura veya gönüllülük esasına göre seçildi.
-
Maaş ve Ekipman: Elbise, silah, matara gibi tüm donanımlar ve maaşlar devlet tarafından karşılandı. Erlere ayda 5 kuruş maaş bağlandı.
-
Eğitim Düzeni: Askerler haftalık eğitimlerini kendi köylerinde ve kazalarında yapar, yılda iki kez ise büyük genel talimlere katılırlardı.
Anadolu ve Rumeli'de Redif Teşkilatlanması
Redif birlikleri ilk olarak Anadolu'da Ankara, Çankırı ve Afyonkarahisar (Karahisarısâhib) merkezlerinde kuruldu. Ardından Rumeli bölgesinde Selanik, Serez, Silistre, Üsküp, Manastır ve Prizren gibi stratejik noktalara yayıldı.
1836 yılında Serasker Koca Hüsrev Paşa, Prusyalı subay Helmuth von Moltke'nin önerilerinden de yararlanarak teşkilatı Prusya'nın Landwehr (yedek ordu) sistemine benzer şekilde yeniden düzenledi.
Redif Teşkilatının Evrimi ve Sona Ermesi
Tanzimat dönemi ve sonrasında da Osmanlı ordusunun ana omurgalarından biri olmaya devam eden redif birlikleri, zamanla geçirdiği hukuki düzenlemelerle varlığını sürdürdü:
-
1843 Reformu: Serasker Rıza Paşa döneminde çıkarılan kanunla Osmanlı ordusu muvazzaf, redif, yardımcı kuvvetler ve başıbozuklar olarak 4 ana sınıfa ayrıldı.
-
1869 Nizamnamesi: Hüseyin Avni Paşa döneminde nizamiye, redif ve müstahfız yapısına geçildi; redif hizmet süresi yeniden düzenlendi.
-
1912'de Fesh Edilmesi: 31 Ağustos 1912 (18 Ağustos 1328) tarihinde redif teşkilatı müstahfız bölüklerine dönüştürülerek resmen tarihe karıştı.
