Kuaför koltuğuna oturduğumuzda veya evde saçlarımızın uçlarını aldırdığımızda hiçbir acı hissetmeyiz. Ancak aynı saç teli bir yere takıldığında ya da hafifçe çekildiğinde anında canımız yanar.
Peki, aynı saç telinin kesildiğinde acı vermeyip çekildiğinde ağrıya yol açmasının arkasındaki bilimsel gerçek nedir? İşte insan biyolojisine dair merak edilen o sorunun yanıtı.
Saçın Görünen Kısmı Cansızdır (Keratin Yapı)
Başımızın üzerinde gördüğümüz, taradığımız ve kestirdiğimiz saç teli —bilimsel adıyla saç gövdesi— aslında tamamen cansız hücrelerden oluşur.
Saç teli, büyük ölçüde keratin adı verilen sert ve dayanıklı bir proteinden meydana gelir. Bu kısımda hiçbir sinir ucu veya kan damarı bulunmaz. Sinir uçları yer almadığı için makas saç telini kestiğinde beyne herhangi bir acı veya hasar sinyali iletilmez.
Saçın Canlı Bölümü Derinin Altında Yer Alır
Saçın canlı ve aktif olan bölümü, saçlı derinin altındaki saç kökü ve onu sarmalayan kıl folikülüdür.
-
Saçın üretildiği kök bölgesinde hücreler sürekli bölünerek yeni saç hücreleri oluşturur.
-
Yeni hücreler yukarı doğru itildikçe keratin maddesiyle dolar, sertleşir ve canlılığını kaybeder.
-
Deri yüzeyine çıkan saç teli, artık tamamen cansız bir dokuya dönüşmüş olur.
Kıl foliküllerinin çevresi ise son derece hassas ve yoğun sinir uçlarıyla çevrilidir.
Saç Çekilince Neden Canımız Yanar?
Saç kesiminde sıfır acı hissederken, saç çekildiğinde canımızın yanmasının nedeni uygulanan kuvvetin doğrudan deri altındaki saç köküne ulaşmasıdır.
Saç teli çekildiğinde kıl folikülü gerilir ve kökü saran sinir uçları uyarılır. Bu uyarı beyne anında acı hissi olarak iletilir. Yani acıyı hissettiren saç telinin kendisi değil, derinin altındaki sinir ağıdır.
Tırnaklar da Aynı Mantıkla Çalışır
Aynı biyolojik mekanizma tırnaklarımız için de geçerlidir. Tırnağın uzayan bölümü cansız keratinden oluştuğu için tırnak keserken acı duymayız. Ancak tırnak yatağına veya canlı dokuya ulaşıldığında sinirler uyarıldığı için şiddetli ağrı hissedilir.
Saç Kesmek Saçın Çıkış Hızını Etkiler mi?
Halk arasında sıkça bilinen "Saç kestirdikçe daha hızlı ve gür çıkar" inanışı bilimsel olarak doğru değildir. Saçın uzama hızı ve yapısı derinin altındaki köklerde genetik olarak belirlenir. Cansız gövdenin kesilmesi kökleri etkilemediği için uzama hızını değiştirmez; ancak kırıkları temizlediği için saçın daha sağlıklı görünmesini sağlar.
