Bazı insanlar için sıradan bir sakız çiğneme, nefes alma veya saat tıkırtısı sesi, tarif edilemez bir öfke patlamasına neden olabilir. Eğer siz de bu sesleri duyduğunuzda aşırı kaygı veya sinir hissediyorsanız, "seçici ses hassasiyeti" olarak bilinen mizofeni (misophonia) hastası olabilirsiniz. Peki, mizofeni bir hastalık mı yoksa sadece bir huysuzluk mu? İşte uzman görüşleriyle mizofeni hakkında merak edilenler.
Mizofeni Nedir?
Mizofeni, kelime anlamı olarak "sesten nefret etme" demektir. Ancak bu durum basit bir rahatsızlıktan çok daha fazlasıdır. Birçok uzmana göre mizofeni, beyindeki işitme merkezleri ile duygusal merkezler arasındaki bağlantıların farklı çalışmasından kaynaklanır. Bu nörolojik durum, beynin belirli seslere karşı aşırı duyarlı hale gelmesine ve bu sesleri bir "tehdit" olarak algılamasına yol açar.
En Sık Tetikleyen Sesler
Mizofeni hastalarını en çok rahatsız eden sesler genellikle insan kaynaklıdır:
-
Ağız şapırdatma, yemek yeme ve yutkunma sesleri.
-
Nefes alma, horlama veya burun çekme.
-
Klavye tıkırtısı, kalem çıtlatma veya ayak sallama sesi.
-
Bebek ağlaması veya metalin metale sürtme sesi.
Mizofeni Belirtileri Nelerdir?
Bu duruma sahip kişiler, tetikleyici bir ses duyduklarında sadece rahatsız olmazlar; vücutları otomatik olarak "savaş ya da kaç" tepkisi verir.
-
Duygusal Tepki: Ani öfke, saldırganlık hissi, iğrenme veya panik.
-
Fiziksel Tepki: Kalp atışının hızlanması, göğüste sıkışma hissi veya terleme.
-
Sosyal İzolasyon: Bu seslerden kaçmak için yemekli toplantılardan, sinemalardan veya kalabalık ortamlardan uzaklaşma.
Mizofeni Neden Olur?
Araştırmalar, mizofeninin genellikle çocukluk veya ergenlik döneminde başladığını göstermektedir. Beynin ön insular korteksindeki (duyguları işleyen bölge) aşırı aktivite, kişinin bu seslere duygusal bir "patlama" ile yanıt vermesine neden olur. Çoğu zaman genetik yatkınlık veya geçmişteki olumsuz bir deneyimle ilişkilendirilse de, kesin nedeni hala araştırılmaktadır.
Mizofeni Tedavisi Var mı? Nasıl Başa Çıkılır?
Mizofeni için henüz kesin bir ilaç tedavisi bulunmasa da, semptomları hafifletmek için şu yöntemler önerilmektedir:
-
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Sese verilen duygusal tepkiyi yeniden yapılandırmaya yardımcı olur.
-
Beyaz Gürültü (White Noise): Arka plan gürültüsü sağlayan cihazlar veya kulaklıklar tetikleyici sesleri maskeleyebilir.
-
Stres Yönetimi: Meditasyon ve gevşeme egzersizleri, genel sinir sistemi hassasiyetini düşürebilir.




