Zübeyde Hanım Kimdir? Atatürk’ün Annesi Zübeyde Hanım’ın Hayatı ve Vasiyeti

2024 TÜİK Verilerine Göre Hane Halkı Bütçesinde En Büyük Pay Hangi Harcamaya Ayrıldı?

İçeriği Görüntüle

Milli Mücadele’nin gizli kahramanlarından biri olan ve ferasetiyle tanınan Zübeyde Hanım’ın hayatı, her yıl olduğu gibi bu yıl da büyük bir ilgiyle araştırılıyor.Peki, Zübeyde Hanım kimdir? Selanik’ten İzmir’e uzanan bu vakur hayatın bilinmeyenleri nelerdir? İşte tüm detaylar...

Türkiye tarihinin en önemli kadın figürlerinden biri olan Zübeyde Hanım, 1857 yılında Selanik yakınlarındaki Langaza’da dünyaya geldi. "Sofuzadeler" ailesinden Feyzullah Ağa ile Ayşe Hanım’ın kızı olan Zübeyde Hanım, ailesindeki bilge kişiliğiyle tanınan kadınlar gibi "Molla" lakabıyla anılırdı. Okuryazar oluşu, akıllı ve muhafazakar kişiliğiyle çevresinde büyük saygı uyandırırdı.

Zübeyde Hanım’ın Evliliği ve Mustafa Kemal

1871 yılında Ali Rıza Efendi ile evlenen Zübeyde Hanım, Selanik’e yerleşti. Kızı Makbule Hanım’ın anlatımıyla; altın saçlı, yeşil gözlü, ince yapılı ve çok zarif bir kadındı. İnancına ve geleneklerine son derece bağlı olan Zübeyde Hanım, oğlu Mustafa’nın dini eğitim almasını çok istemiş, bu sebeple mahalle mektebine gitmesi konusunda ısrarcı olmuştur.

Kurtuluş Savaşı ve Büyük Ayrılık

Mustafa Kemal, 16 Mayıs 1919’da Samsun’a doğru yola çıkmadan önce annesi ve kız kardeşiyle vedalaşmış, Zübeyde Hanım oğlunu dualarla Milli Mücadele’ye uğurlamıştır. Savaş yıllarında oğlunun başarısı için sürekli dua eden bu güçlü kadın, İstanbul’da zorlu günler geçirdikten sonra sağlığının bozulması üzerine Ankara’ya ve ardından tedavi için İzmir’e geçmiştir.

Zübeyde Hanım Ne Zaman Öldü?

Zübeyde Hanım, 66 yaşındayken 15 Ocak 1923 tarihinde İzmir’in Karşıyaka ilçesinde hayata gözlerini yumdu. O dönemde yurt gezisinde olan Mustafa Kemal, annesinin vefat haberini Eskişehir’de aldı ancak devlet işlerinin ehemmiyeti nedeniyle gezisini kesmedi. Daha sonra İzmir’e gelerek annesinin mezarı başında duasını etti.

Darüşşafaka Vasiyeti ve Hatim Geleneği

Zübeyde Hanım, vefatından önce İstanbul’dayken anlamlı bir vasiyet hazırlatmıştı. Kendi ruhuna her yıl hatim okunması için Darüşşafaka’ya bağışta bulunmuştu. Annesinin bu hassasiyetini bilen Atatürk, ömrü boyunca her ölüm yıl dönümünde annesi için hatim okutmuş ve bu geleneği bir evlatlık vazifesi olarak sürdürmüştür.

Zübeyde Hanım’ın Mezarı Nerede?

Zübeyde Hanım’ın kabri, İzmir Karşıyaka’da kendi adını taşıyan caddenin üzerindeki bir parkta bulunmaktadır.

• Mezar Anıtı: Atatürk, annesinin mezarına sade ve ağır bir taş konularak üzerine "Atatürk’ün anası Zübeyde burada gömülüdür. Ölümü: 1923" yazılmasını istemiştir.

• Çocuk Parkı: Çocukları çok sevdiği bilinen Zübeyde Hanım'ın anısına, kabrinin etrafı Atatürk'ün isteğiyle bir çocuk parkıyla çevrilmiştir.

• Müze: Hayatını kaybettiği Karşıyaka’daki Latife Hanım Köşkü günümüzde müze olarak ziyarete açıktır.

Zübeyde Hanım Hakkında Kısa Bilgiler