Tarihin en görkemli medeniyetlerinden biri olan Aztek İmparatorluğu, günümüzdeki Meksika topraklarında, özellikle Meksika Vadisi'nde kurulmuştur. 1428 yılında temelleri atılan bu imparatorluk, aslında tek bir devletten ziyade üç büyük şehir devletinin birleşmesiyle oluşan bir konfederasyondu.
Üçlü İttifak: İmparatorluğun Sac Ayakları
Aztek İmparatorluğu, resmî adıyla Üçlü İttifak (Ēxcān Tlahtōlōyān), şu üç şehrin bir araya gelmesiyle doğmuştur:
-
Tenochtitlan: İmparatorluğun kalbi ve de facto başkenti (Bugünkü Mexico City).
-
Texcoco: İttifakın en önemli ikinci siyasi ve kültürel merkezi.
-
Tlacopan: İttifakın en küçük ve edilgen üyesi.
Bu ittifak içinde gücün dağılımı eşit değildi; toplanan vergilerin ve ganimetlerin büyük bir kısmı Tenochtitlan ve Texcoco arasında paylaşılırken, Tlacopan daha küçük bir pay almaktaydı.
Coğrafi Yayılım ve Güç
İmparatorluk, en parlak döneminde Meksika'nın merkezinden her iki okyanus kıyısına (Pasifik ve Atlantik) kadar uzanan 220.000 km²'lik bir alana hükmediyordu. Yaklaşık 5-6 milyonluk bir nüfusu yöneten Aztekler, tarım teknikleri (chinampa), gelişmiş takvim sistemleri ve devasa tapınak mimarisiyle tanınıyorlardı.
Aztek İmparatorluğu'nun Sonu: İspanyol İşgali
1428'de başlayan bu görkemli tarih, 1521 yılında dramatik bir şekilde sona erdi. İmparatorluğun çöküşündeki ana etkenler şunlardır:
-
Hernán Cortés ve İspanyollar: İspanyol konkistadorların gelişi ve teknolojik üstünlüğü.
-
Yerel Müttefikler (Tlaxcala): Azteklerin ezeli düşmanı olan Tlaxcala federasyonu, İspanyollarla iş birliği yaparak Tenochtitlan'ın kuşatılmasında kritik rol oynamıştır.
-
La Malinche: Cortés'in tercümanı ve eşi olan yerel kadın La Malinche, İspanyolların yerel halklarla diplomatik bağ kurmasını sağlamıştır.
-
Biliyor muydunuz? Azteklerin başkenti Tenochtitlan, devasa bir gölün (Texcoco Gölü) üzerine kurulmuştu ve o dönemde Avrupa'daki çoğu şehirden daha büyük ve temizdi.
