Yıl Mucit Gelişme
1800 Alessandro Volta İlk elektrik pilini icat etti ve bir bakır telin üzerinden akım geçirerek ilk ışık belirtisini elde etti.
1802 Humphry Davy İlk akkor lambayı icat etti. Ancak ışığı çok parlaktı ve ömrü çok kısaydı; ticari olarak kullanılamadı.
1840 Warren de la Rue Platin filaman kullanarak daha uzun ömürlü bir lamba yaptı ancak platin çok pahalı olduğu için yaygınlaşamadı.
1860 Joseph Swan Karbonize kağıt kullanarak ilk başarılı prototiplerden birini yaptı ve İngiltere'de evini aydınlatan ilk kişi oldu.
1879 Thomas Edison Karbonize edilmiş bambu filaman kullanarak 1.200 saatten fazla yanabilen ilk ticari ampulü üretti.

Thomas Edison Neyi Başardı?

Edison, ampulü sıfırdan icat etmedi; ancak onu her eve girebilecek kadar pratik, güvenli ve ekonomik hale getirdi.

  • 6.000 Deneme: En uzun süre yanan malzemeyi bulmak için bitki liflerinden metallere kadar 6.000'den fazla farklı filamanı test etti.

    Gözden kaçırmayın
    iPhone 13 Alınır mı ? (Artıları)

    iPhone 13 Alınır mı ? (Artıları)

  • Vakum Teknolojisi: Ampulün içindeki havayı daha iyi boşaltarak filamanın oksijenle temas edip yanmasını engelledi.

  • Şebeke Sistemi: Sadece ampulü değil, elektriği evlere dağıtacak olan jeneratör, kablo ve priz sistemlerini de geliştirerek modern elektrik şebekesinin temellerini attı.

Ampul Nasıl Çalışır?

Ampulün çalışma prensibi oldukça basittir ancak içinde hassas bir fizik yatar:

  1. Elektrik akımı ampulün içindeki filaman adı verilen iletken telden geçer.

  2. Filaman, üzerinden geçen akıma karşı direnç gösterir ve bu direnç büyük bir ısı oluşturur.

  3. Isınan tel akkor (beyaz/sarı ışık saçan) hale gelir ve çevreyi aydınlatır.

  4. İçeride oksijen olmadığı için (genelde soygazlarla doludur) tel alev alıp kopmaz.

Dünyanın En Uzun Yanan Ampulü

Ampul teknolojisinin ne kadar dayanıklı olabileceğinin en büyük kanıtı, ABD'deki bir itfaiye istasyonunda (Livermore) bulunmaktadır. 1901 yılından beri (yaklaşık 125 yıldır) neredeyse hiç sönmeden yanmaya devam eden bu ampul, Guinness Rekorlar Kitabı'na girmeyi başarmıştır.

Modern Dönem: Floresan ve LED’ler

Günümüzde akkor ampuller, enerji verimliliği düşük olduğu için yerini LED (Işık Yayan Diyot) teknolojisine bırakmıştır.

  • Akkor Ampul: Enerjinin %90'ını ısıya, sadece %10'unu ışığa dönüştürür.

  • LED Ampul: Enerjinin neredeyse tamamını ışığa dönüştürür, çok daha uzun ömürlüdür ve doğa dostudur.