Türk tarihinin dönüm noktalarından biri olan 13 Kasım 1918, hem İstanbul için en karanlık günlerden biriydi hem de bağımsızlık meşalesinin sessizce yandığı ilk andı. Mondros Mütarekesi sonrası Adana’dan trenle İstanbul’a gelen Mustafa Kemal Paşa, Haydarpaşa Garı’na adım attığında manzarayla karşılaşır.
Haydarpaşa’dan Galata’ya: Kartal İstimbotunda Bir Devrim
Mustafa Kemal Paşa, Haydarpaşa Garı’na vardığında onu bekleyen bir sürpriz vardır: 55 parçalık devasa işgal donanması. İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan gemileri İstanbul Boğazı’na demirlemektedir. Paşa, yaveri Cevat Abbas ile birlikte Galata’ya geçmek üzere daha sonra adı "Kartal" olacak olan istimbota biner.
Cevat Abbas’ın Gözyaşları ve Paşa’nın Yanıtı
İstimbot, işgal gemilerinin arasından süzülürken hüzünlü bir sessizlik hakimdir. Donanmanın büyüklüğünü ve toplarının Dolmabahçe Sarayı’na çevrildiğini gören yaver Cevat Abbas, hıçkırıklarını tutamaz. İşgal zırhlılarını işaret ederek, hüzünlü ve ürkek bir sesle:
"Geliyorlar Paşam..." der.
Mustafa Kemal Paşa, bir yanda Çanakkale'de bu gemileri geçirmemek için verilen binlerce şehidi, diğer yanda vatanın içine düştüğü bu zor durumu düşünür. Gözlerini düşman gemilerinden bir an bile ayırmadan, sarsılmaz bir kararlılıkla tarihe geçecek o cevabı verir:
"Evet gelirler, gelirler ama; bir gün de GELDİKLERİ GİBİ GİDERLER!"
Kurtuluş Savaşı'nın İlk İşaret Fişeği
Bu söz, sadece bir temenni değil, Anadolu’da başlayacak olan büyük direnişin ilk askeri ve siyasi stratejisidir. Mustafa Kemal, daha o gün İstanbul’un esir kalamayacağını ve bu toprakların yeniden özgürleşeceğini tüm dünyaya ilan etmiştir.
Kartal İstimbotu'nun Kaderi: Atatürk'ün bu tarihi sözü söylediği teknenin adı o günlerde "Enterprise" idi. Daha sonra "Kartal" adını alan bu emektar tekne, yıllar sonra hurdaya ayrılmış olsa da, gönüllülerin çabasıyla kurtarılarak müze gemi haline getirilmiştir.
13 Kasım 1918'in Önemi
Bu tarih, İstanbul’un fiilen işgal edildiği gündür. Ancak Atatürk’ün o istimbotun güvertesinde sergilediği duruş, 19 Mayıs 1919’da Samsun’da atılacak olan adımın ruhunu oluşturmuştur. Nitekim dediği gibi de olmuş; Türk milleti topyekün bir mücadeleyle işgalcileri geldikleri gibi göndermiştir.
