Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ/WHO) ve sağlık otoritelerinin verilerine göre, dünya nüfusunun yaklaşık dörtte biri ile üçte biri arasındaki devasa bir kitle, halk arasında "verem" olarak bilinen Tüberküloz (TB) hastalığının gizli taşıyıcısıdır.
Latent (Gizli) Tüberküloz Nedir?
Tüberküloz mikrobu vücuda girdiğinde, güçlü bir bağışıklık sistemi bu bakteriyi hapseder ve "uyur" pozisyona getirir. Bu duruma Latent Tüberküloz denir.
-
Belirti Vermez: Kişide öksürük, ateş veya kilo kaybı görülmez.
-
Bulaştırıcı Değildir: Bakteri akciğerlerde aktif olmadığı için havaya yayılmaz.
-
Röntgenlerde Görülmez: Akciğer grafisinde genellikle normal sonuçlar alınır.
Ne Zaman Tehlikeli Hale Gelir?
Gizli taşıyıcı olan kişilerin yaklaşık %5 ila %10'u, hayatlarının bir döneminde aktif tüberküloz hastası olur. Bakterinin uyanmasını tetikleyen en büyük faktörler şunlardır:
-
HIV/AIDS gibi bağışıklığı çökerten hastalıklar.
-
Diyabet (Şeker hastalığı).
-
Kanser tedavisi veya organ nakli sonrası kullanılan bağışıklık baskılayıcı ilaçlar.
-
Yaşlılık ve aşırı beslenme bozukluğu.
DSÖ 2025 Verileri: Tüberküloz Yeniden Zirvede
DSÖ’nün 2025 Global Tüberküloz Raporu’na göre, tüberküloz yeniden dünyanın en ölümcül bulaşıcı hastalığı haline geldi. 2024 yılında yaklaşık 1.25 milyon kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetti. Özellikle Hindistan, Endonezya, Çin ve Filipinler gibi ülkelerde vaka sayıları oldukça yüksek seyrediyor.
Taşıyıcı Olup Olmadığınızı Nasıl Anlarsınız?
Eğer bir tüberküloz hastasıyla uzun süre aynı kapalı ortamda bulunduysanız, bakteriyi almış olabilirsiniz. Bunu tespit etmek için şu iki yöntem kullanılır:
-
PPD (Mantoux) Cilt Testi: Kola yapılan küçük bir enjeksiyon sonrası cildin verdiği tepki ölçülür.
-
IGRA Kan Testi: Kanda tüberküloz bakterisine karşı oluşmuş bağışıklık yanıtı incelenir.
