Türkiye’de sosyal yardım sistemini kökten değiştirecek olan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), kamuoyundaki adıyla "Vatandaşlık Maaşı" için geri sayım başladı. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın ortaklaşa yürüteceği proje, hiçbir hanenin gelirinin belirlenen "eşik değerin" altında kalmamasını hedefliyor.
Vatandaşlık Maaşı Ne Zaman Başlayacak?
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve bakanlık kaynaklarından gelen son bilgilere göre takvim şu şekilde işleyecek:
-
Pilot Uygulama (2026 İlk Yarısı): Sistemin test edilmesi amacıyla 2026'nın ilk yarısında (Haziran ayı hedefleniyor) belirli pilot illerde başlatılacak.
-
Pilot İller: Henüz resmi liste açıklanmasa da deprem bölgesi illeri (Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman) ve gelir seviyesi düşük, nüfus yoğunluğu az olan illerin öncelikli olması bekleniyor.
-
Türkiye Geneli (2027): Pilot uygulamadan elde edilen veriler ışığında, sistemin 2027 yılında 81 ilin tamamında yaygınlaştırılması planlanıyor.
Vatandaşlık Maaşı Kimlere Verilecek? (Şartlar)
Vatandaşlık maaşı bir "temel gelir" (herkese verilen maaş) değil, bir gelir tamamlayıcı sistemdir. Şartlar hane bazlı olarak belirlenmiştir:
-
Gelir Sınırı: Hanedeki kişi başına düşen gelirin, belirlenen eşik değerin (genellikle net asgari ücretin 1/3'ü veya belirlenecek yoksulluk sınırı) altında olması.
-
Hane Odaklılık: Maaş kişiye değil, haneye verilecek. Hanede hiç çalışan olmaması veya toplam gelirin temel ihtiyaçları karşılamaması durumunda fark devlet tarafından kapatılacak.
-
İstihdam Bağlantısı: Sistem, çalışabilecek durumdaki bireyleri istihdama teşvik edecek şekilde tasarlanıyor. İstihdama katılım durumunda desteğin kademeli olarak düzenlenmesi öngörülüyor.
-
Öncelikli Gruplar: Engelli, yaşlı, tek ebeveynli aileler ve düşük gelirli geniş aileler sistemin birincil odağında yer alıyor.
Gıda, Isınma ve Kira Yardımı Detayları
Yeni sistem sadece nakdi ödeme ile sınırlı kalmayıp, bölge bazlı ihtiyaç analizine göre ek kalemler sunacak:
-
Kira Yardımı: Özellikle büyükşehirlerdeki yüksek kira maliyetleri göz önünde bulundurularak, hane gelirine ek olarak kira desteği sağlanacak.
-
Isınma Yardımı: İklim koşullarının sert olduğu illerde, kış aylarında ısınma giderlerini karşılamak üzere ek ödemeler yapılacak.
-
Gıda Desteği: Temel gıda maddelerine erişimi kolaylaştırmak adına düzenli kart veya nakit desteği sunulacak.Örnek
Hesaplama: Devletin belirlediği eşik hane geliri 25.000 TL ise ve bir hanenin toplam geliri 18.000 TL'de kalıyorsa; devlet aradaki 7.000 TL'lik farkı "Vatandaşlık Maaşı" olarak haneye yatıracak.
