Türk siyasi ve askeri tarihinin en unutulmaz şifrelerinden biri olan "Ayşe tatile çıksın" sözü, Kıbrıs Barış Harekâtı’nın 50. yılında yeniden gündemde. Peki, dünyayı şaşırtan bu parola kime aittir, Ayşe kimdir ve bu gizemli cümle ne anlama geliyor? İşte bir ulusun kaderini değiştiren o diyaloğun hikâyesi.

Kıbrıs Türk halkının bağımsızlık mücadelesinde dönüm noktası olan 20 Temmuz 1974 harekâtının üzerinden yarım asır geçti. Bu şanlı tarihin en çok merak edilen detaylarından biri ise İkinci Barış Harekâtı'nı başlatan "Ayşe tatile çıksın" parolasıdır. İşte bu tarihi sözün perde arkası:

"Ayşe Tatile Çıksın" Sözü Kime Aittir?

Bu tarihi söz, dönemin Dışişleri Bakanı Turan Güneş'e aittir. Güneş, Cenevre'de sürdürülen barış görüşmelerinden bir sonuç alınamayacağını anladığında, önceden kararlaştırıldığı üzere Başbakan Bülent Ecevit'e bu gizli mesajı iletmiştir.

Ayşe Kim ve Kimin Kızı?

Parolada geçen Ayşe, dönemin Dışişleri Bakanı Turan Güneş’in kızı olan Prof. Dr. Ayşe Güneş Ayata'dır. O dönem 19 yaşında bir ODTÜ öğrencisi olan Ayata, isminin bir askeri harekâtın parolası olacağından habersizdir. Babasının, kendisinin gerçek tatil planı üzerine Turizm Bakanı Orhan Birgit ile yaptığı bir sohbet, diplomatik bir dehayla şifreye dönüştürülmüştür.

Ayşe Tatile Çıksın Ne Demek?

"Ayşe tatile çıksın" cümlesi, "Cenevre'de diplomasi tıkandı, anlaşma sağlanamadı; İkinci Barış Harekâtı'nı başlatın" anlamına geliyordu.

Hınıs Ovakozlu’da Husumet Yerini Kardeşliğe Bıraktı: Dev Barış Töreni!
Hınıs Ovakozlu’da Husumet Yerini Kardeşliğe Bıraktı: Dev Barış Töreni!
İçeriği Görüntüle

Müzakerelerin devam ettiği sırada yabancı devletlerin dinleme yapabileceği ihtimaline karşı, askeri hazırlıkların başladığını gizlemek amacıyla bu günlük dil kullanılmıştır. Mesaj 14 Ağustos 1974 sabahı saat 04:30'da Ankara'ya ulaştığında, Türk birlikleri harekete geçmiş ve Ada'nın %38'i kontrol altına alınarak barış tesis edilmiştir.

50 Yıl Sonra Gelen İtiraf: "Kahraman Ben Değilim"

Bugün emekli bir akademisyen olan Prof. Dr. Ayşe Güneş Ayata, harekâtın 50. yılında yaptığı açıklamada şu duygusal ifadeleri kullanmıştır:

"İsmim bir sembol ama ben bu olayın kahramanı değilim. Kahramanlar Bülent Ecevit, babam Turan Güneş ve Türk Silahlı Kuvvetleri'dir. Bu şeref, o topraklar için canını veren şehitlerimizindir."

Kıbrıs Barış Harekâtı'nın Kritik Notları

Soru Cevap
Parolayı Söyleyen Turan Güneş (Dışişleri Bakanı)
Parolayı Alan Bülent Ecevit (Başbakan)
Ayşe Kim? Prof. Dr. Ayşe Güneş Ayata
Harekât Tarihi 14 Ağustos 1974 (İkinci Safha)
Sonuç Kıbrıs Türk halkının özgürlüğe kavuşması