Dünyanın en büyük imparatorluklarından birini kuran Moğol hükümdarı Cengiz Han’ın 800 yıldır sırrını koruyan ölüm nedeni, bilim dünyasının yaptığı son araştırmalarla aydınlandı. İşte suikast, ok yarası ve efsanelerin ötesindeki gerçek...
Tarihin gördüğü en büyük askeri dehalardan biri olan Cengiz Han, 1227 yılında öldüğünde arkasında Roma İmparatorluğu'ndan 2,5 kat daha büyük bir toprak parçası bırakmıştı. Ancak ölümü, en az yaşamı kadar büyük bir gizem olarak kaldı. Uzun yıllar boyu konuşulan efsanelerin ardından, bilim insanları nihayet gerçeğe en yakın teşhisi koydu.
Efsaneler Gerçeği Gölgeliyor mu?
Cengiz Han’ın ölümü hakkında tarih boyunca pek çok iddia ortaya atıldı. Düşmanları tarafından hançerlenmesi, attan düşerek yaralanması, bir okla vurulması veya kan kaybından ölmesi bu iddiaların başında geliyordu. Ancak Flinders Üniversitesi ve Adelaide Üniversitesi araştırmacılarına göre, bu "olağanüstü" ölüm nedenleri genellikle büyük hükümdarları onurlandırmak ya da lekelemek için uydurulan efsanelerden ibaret.
Gerçek Neden: Hıyarcıklı Veba mı?
Uluslararası Bulaşıcı Hastalıklar Derneği’nin yayımladığı yeni bir çalışma, ünlü hükümdarın hıyarcıklı veba nedeniyle ölmüş olabileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, Ming hanedanlığı döneminde hazırlanan "Yuan'ın Tarihi" adlı eseri detaylıca inceledi.
Belgelerdeki kritik veriler şunlar:
-
Tarih: 18 Ağustos - 25 Ağustos 1227.
-
Belirtiler: Cengiz Han’ın Batı Şia seferi sırasında yüksek ateşle yatağa düşmesi.
-
Süre: Hastalığın başlangıcından sadece 8 gün sonra hayatını kaybetmesi.
Paleopatolog Francesco Galassi, daha önceki "tifo" iddialarının aksine, Cengiz Han'da karın ağrısı veya kusma gibi semptomların görülmediğini, bunun yerine dönemin en yaygın salgını olan veba belirtilerinin öne çıktığını vurguladı.
Mezarı Bilinmediği İçin Kanıtlar Sınırlı
Bilim insanları, Cengiz Han'ın mezarının nerede olduğunun bilinmemesi nedeniyle %100 kesin bir teşhis koymanın imkansız olduğunu kabul ediyor. Ancak mevcut klinik veriler ve o dönem Moğol birlikleri arasında yayılan hastalıklar incelendiğinde, veba senaryosunun suikast veya kaza iddialarından çok daha gerçekçi olduğu ifade ediliyor.
Araştırmacı Notu: Antropolog Elena Varotto’ya göre bu durum, doğa olaylarının ve salgın hastalıkların tarihin en güçlü liderlerini bile savunmasız bırakabileceğinin ve tarihin akışını tamamen değiştirebileceğinin en büyük kanıtıdır.
Cengiz Han'ın Mirası Hakkında Kısa Bilgiler
-
Doğumu: 1162 (Börçigin Boyu)
-
İmparatorluk Kuruluşu: 1206
-
Genetik Miras: 2003 tarihli bir araştırmaya göre, dünyadaki her 200 erkekten 1'i Cengiz Han'ın doğrudan torunu olabilir.
