3 Ocak 2026 – Bugün modern hastanelerde rutin hale gelen organ nakli işlemleri, 70 yılı aşkın bir süre önce bilim dünyasında "gerçekleşmesi imkansız bir mucize" olarak görülüyordu. Bu mucizeyi gerçeğe dönüştüren kişi ise Amerikalı plastik cerrah Dr. Joseph Murray oldu.

İlk Başarılı Organ Nakli: 23 Aralık 1954

Dünyada insandan insana yapılan ilk başarılı organ nakli, 23 Aralık 1954 tarihinde ABD'nin Boston kentindeki Peter Bent Brigham Hastanesi'nde gerçekleştirildi. Dr. Joseph Murray, 23 yaşındaki tek yumurta ikizleri Richard ve Ronald Herrick arasında bir böbrek nakli yaptı.

  • Neden İkizler? O dönemde vücudun yabancı organı reddetme (doku reddi) sorunu henüz ilaçlarla çözülememişti. Dr. Murray, genetik olarak birbirinin aynısı olan tek yumurta ikizlerini kullanarak bağışıklık sisteminin organı reddetme riskini ortadan kaldırmayı başardı.

  • Sonuç: Richard Herrick, kardeşinden aldığı böbrek sayesinde 8 yıl daha yaşayarak tıp tarihine geçti.

Dr. Joseph Murray ve Nobel Ödülü

Bu devrim niteliğindeki başarısı sayesinde Dr. Joseph Murray, 1990 yılında Nobel Tıp Ödülü’ne layık görüldü. Murray, sadece ilk nakli yapmakla kalmamış, sonraki yıllarda doku reddini önleyen immünsupresif ilaçların geliştirilmesine de öncülük etmiştir.

Diğer "İlk" Organ Nakilleri

Dr. Murray'in açtığı yoldan ilerleyen diğer bilim insanları, farklı organların naklinde de ilklere imza attılar:

Türkiye'de İlk Organ Naklini Kim Yaptı?

Türkiye'de organ nakli tarihi denildiğinde akla gelen ilk isim Prof. Dr. Mehmet Haberal'dır. Haberal, 3 Kasım 1975 tarihinde Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nde Türkiye'nin ilk başarılı canlı donörden böbrek naklini gerçekleştirmiştir.