Parasetamol (Asetaminofen) Nedir?

Parasetamol, hafif ve orta şiddetteki ağrıları dindirmek ve ateşi düşürmek için kullanılan farmakolojik bir ajandır. Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya gibi ülkelerde asetaminofen adıyla bilinirken; Avrupa, Türkiye ve Hindistan gibi ülkelerde parasetamol ismiyle reçete edilir.

Beyindeki ağrı sinyallerini ve vücut ısısını düzenleyen kimyasal habercileri bloke ederek çalışan bu ilaç, 1950'lerden bu yana dünyanın en yaygın kullanılan ağrı kesicilerinden biridir.

Parasetamol Hangi Durumlarda Kullanılır?

Parasetamol, hem reçeteli hem de reçetesiz (OTC) formlarda temin edilebilir. Başlıca kullanım alanları şunlardır:

  • Baş ağrısı ve migren,

  • Diş ağrısı,

  • Eklem ve kas ağrıları (Sırt ağrısı, hafif artrit),

  • Adet sancıları,

  • Soğuk algınlığı ve grip kaynaklı boğaz ağrısı ve halsizlik,

  • Yüksek ateş (Pireksi),

  • Ameliyat sonrası gelişen hafif ağrılar.

Formları ve Kullanım Şekilleri

Parasetamol, hastanın ihtiyacına göre birçok farklı formda üretilmektedir:

  • Tablet ve Kapsül: En yaygın kullanım şeklidir.

  • Efervesan Tablet: Suda eritilerek içilir.

  • Oral Süspansiyon (Şurup): Genellikle bebek ve çocuklar için tercih edilir.

  • Fitil (Supozituvar): Ağızdan ilaç alamayan çocuklar veya bebekler içindir.

  • İntravenöz (IV): Hastane ortamında damar yoluyla uygulanır.

Parasetamol Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

İlacın güvenli kullanımı için aşağıdaki kurallara mutlaka uyulmalıdır:

1. Dozaj ve Zamanlama

  • Yetişkinler: Genellikle 4-6 saatte bir 1 veya 2 tablet (500mg - 1000mg) alınabilir.

  • Maksimum Doz: 24 saat içinde 4 dozdan (8 tabletten) fazla alınmamalıdır.

  • Süre: Doktor önerisi yoksa 3 günden fazla üst üste kullanılmamalıdır.

2. Kimler Dikkatli Olmalı?

Aşağıdaki durumlardan birine sahipseniz doktorunuza danışmadan parasetamol kullanmayın:

3. Gizli Doz Aşımı Uyarısı!

Birçok soğuk algınlığı ve grip ilacı (Theraflu, Tylolhot vb.) zaten parasetamol içerir. Eğer bu tarz kombine ilaçlar kullanıyorsanız, ekstra parasetamol tablet almak karaciğer zehirlenmesine yol açabilir.

Yan Etkileri Nelerdir?

Parasetamol genellikle güvenli kabul edilse de nadiren şu ciddi yan etkiler görülebilir:

  • Alerjik Reaksiyonlar: Ciltte döküntü, kaşıntı, dilde veya boğazda şişme.

  • Karaciğer Sorunları: Gözlerde sararma, iştahsızlık, ani kilo kaybı.

  • Solunum Sıkıntısı: Özellikle aspirine hassas astım hastalarında hırıltılı solunum.

  • ÖNEMLİ: Doz aşımı durumunda ilk 24 saat belirti görülmeyebilir. Ancak mide bulantısı, kusma ve karın ağrısı gibi işaretler fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir Zehir Danışma Merkezi veya hastaneye başvurulmalıdır.

Hamilelik ve Emzirme Dönemi

Parasetamol, hamilelik ve emzirme döneminde "en düşük dozda ve en kısa süreyle" kullanılmak kaydıyla genellikle güvenli kabul edilen ağrı kesicidir. Ancak her durumda bir uzman görüşü alınmalıdır.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. İlaç kullanmadan önce mutlaka doktorunuza veya eczacınıza danışınız.