Tirzepatid, dünyada "ikili inkretin agonisti" olarak bilinen ilk ilaçtır. Vücutta doğal olarak bulunan iki farklı hormonu (GLP-1 ve GIP) aynı anda taklit eder:

  • İştah Kontrolü: Beyindeki tokluk merkezini uyararak iştahı baskılar.

  • Kan Şekeri Düzenleme: Yemek sonrası insülin salgısını artırırken, şeker yükselten glukagon hormonunu azaltır.

  • Mide Boşalması: Midenin boşalma hızını yavaşlatarak daha uzun süre tokluk hissi sağlar.

FDA Onay Süreci ve Marka İsimleri

Tirzepatid molekülü, kullanım amacına göre iki farklı marka ismiyle FDA (ABD Gıda ve İlaç İdaresi) onayı almıştır:

  1. Mounjaro: Mayıs 2022'de Tip 2 Diyabet tedavisi için onaylandı.

  2. Zepbound: Kasım 2023'te Kronik Kilo Yönetimi (Obezite) için onaylandı.

  3. Yeni Onay (Aralık 2024): Zepbound, obeziteye eşlik eden Obstrüktif Uyku Apnesi tedavisi için de ek onay alarak kullanım alanını genişletti.

Türkiye Ruhsatı ve Geri Ödeme Durumu (Ocak 2026)

Türkiye'deki hastalar ve hekimler için en çok merak edilen konu ilacın ulaşılabilirliğidir:

  • Ruhsat Durumu: Tirzepatid (Mounjaro), Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından ruhsatlandırma süreçleri devam eden veya kısıtlı tedarikle izlenen ilaçlar kategorisindedir. 2026 yılı itibarıyla ilacın ticari olarak tüm eczanelerde bulunabilirliği konusunda çalışmalar sürmektedir.

  • Geri Ödeme (SGK): Şu an için Mounjaro veya Zepbound, SGK'nın rutin geri ödeme listesinde (pozitif liste) bulunmamaktadır. İlaç, genellikle "şahsi tedavi" kapsamında ve hekim reçetesiyle yurt dışından getirtilmektedir.

  • Maliyet: Küresel talep nedeniyle maliyeti yüksek olan ilaç için LillyDirect gibi programlarla dünya genelinde erişim kolaylaştırılmaya çalışılsa da, Türkiye'de hastalar genellikle maliyeti kendileri karşılamaktadır.

Kullanım Şekli ve Yan Etkileri

İlaç, haftada bir kez karın, uyluk veya üst kola yapılan deri altı enjeksiyon şeklinde uygulanır. En sık görülen yan etkiler şunlardır:

Tirzepatid Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

  • Ne kadar kilo verdirir? Klinik çalışmalarda (SURMOUNT), 72 haftalık kullanım sonunda vücut ağırlığının ortalama %15-22 oranında kaybedildiği gözlemlenmiştir.

  • Ozempic'ten farkı nedir? Ozempic sadece GLP-1 hormonunu hedeflerken, Tirzepatid hem GLP-1 hem de GIP hormonlarını hedeflediği için genellikle daha güçlü bir kilo kaybı etkisi gösterir.