Sonuçlar yüksek çıkarsa ne olur? İşte uzman doktor görüşleri ve güncel bilgilerle topuk kanı tarama rehberi.
Bebeklerde Topuk Kanı Neden Alınır?
Topuk kanı, bebeklerde doğuştan gelen ve fark edilmezse zeka geriliği, organ hasarı veya gelişim bozukluğuna yol açabilen metabolik ve genetik hastalıkları tespit etmek için alınır. Erken teşhis sayesinde bebekler özel diyetler veya ilaçlarla sağlıklı bir ömür sürebilir.
Topuk Kanı İle Hangi Hastalıklara Bakılır?
-
Fenilketonüri (PKU): Zeka geriliğine yol açabilen bir amino asit metabolizma bozukluğu.
-
Konjenital Hipotiroidi: Tiroid bezinin az çalışması sonucu ortaya çıkan büyüme ve zeka geriliği.
-
Kistik Fibrozis: Akciğer ve sindirim sistemini etkileyen genetik bir hastalık.
-
Biyotidinaz Eksikliği: Cilt sorunları, işitme kaybı ve nörolojik sorunlara yol açan bir enzim eksikliği.
-
SMA (Spinal Müsküler Atrofi): Günümüzde artık rutin taramalara dahil edilen kas hastalığı.
Topuk Kanı Neden 2 Defa Alınır?
Ebeveynlerin en çok sorduğu sorulardan biri şudur: "Topuk kanı kaç kez alınır?" Genellikle topuk kanı iki kez alınır:
-
Birinci Kan: Doğumdan sonraki ilk 24-48 saat içinde (genellikle hastaneden çıkmadan).
-
İkinci Kan: Bebek 7-14 günlükken (genellikle bağlı olunan Aile Sağlığı Merkezi’nde). Neden? Bazı hastalıkların (örneğin Fenilketonüri) tespiti için bebeğin bir süre beslenmiş olması gerekir. Ayrıca ilk testte çıkan şüpheli sonuçları doğrulamak için ikinci örnek kritiktir.
Topuk Kanı Sonuçları Kaç Günde Çıkar?
Topuk kanı sonuçları laboratuvar yoğunluğuna göre genellikle 3 ila 10 gün içinde çıkar. Sonuçlar normal olduğunda aileler genellikle aranmaz. Ancak sonuçlarda bir risk görülürse ilgili sağlık kuruluşu sizi bilgilendirir.
Önemli Not: Sağlık Bakanlığı'nın online sistemleri veya e-Nabız üzerinden sonuç takibi yapılabilir.
Topuk Kanı Yüksek Çıkarsa Ne Olur? (Topuk Kanı Yüksekliği)
Ebeveynler için "yüksek çıktı" haberi endişe verici olabilir. Ancak topuk kanının yüksek çıkması doğrudan bebeğin hasta olduğu anlamına gelmez. Bu durum genellikle "şüpheli" kabul edilir ve daha detaylı kan veya genetik testler istenir. Erken müdahale ile birçok bebek hayatına hiçbir sorun olmadan devam eder.
Topuk Kanı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Topuk kanı zorunlu mu?
Evet, Türkiye'de ve dünyada halk sağlığı politikası gereği bebeklerin sağlığını korumak adına bu test zorunludur. Testin reddedilmesi durumunda "topuk kanı red formu" doldurulması istenir ve bu durum hukuki süreçlere (topuk kanı davası) konu olabilir.
Topuk kanı vermezsek ne olur?
Teşhis edilebilecek bir hastalığın geç fark edilmesi, geri dönüşü olmayan zihinsel veya bedensel engellere yol açabilir. Bu nedenle doktorlar bu testi hayat kurtarıcı olarak nitelendirir.
Topuk kanı sonuçları nereden sorgulanır?
Sonuçlar, e-Nabız sistemi üzerinden veya kanın verildiği Aile Sağlığı Merkezi'nden (Sağlık Ocağı) öğrenilebilir.




